Cyfrowy portfel dokumentów, który jeszcze kilka lat temu wydawał się futurystyczną wizją, dziś staje się standardem w polskiej administracji. Najnowsza wersja aplikacji mObywatel przynosi możliwość natychmiastowego blokowania dowodu osobistego lub paszportu, a także kilka udogodnień dla uczniów i świeżo upieczonych kierowców. Rozwiązanie wpisuje się w europejski trend rozwoju usług e-government, w którym priorytetem stają się szybkość reakcji oraz bezpieczeństwo danych.

Bezpieczeństwo dokumentów w erze cyfrowej

Rosnąca skala przestępstw wykorzystujących skradzione tożsamości od dawna skłania banki i instytucje publiczne do tworzenia wspólnych rejestrów ostrzegawczych. W Polsce kluczową rolę odgrywa System Dokumenty Zastrzeżone prowadzony przez Związek Banków Polskich. Do bazy trafiają informacje o każdej utracie dokumentu zgłoszonej w urzędzie, banku lub operatorowi komórkowemu. W momencie dodania wpisu wszystkie podmioty współpracujące z rejestrem otrzymują natychmiastowe powiadomienie, co znacząco ogranicza ryzyko otwarcia konta czy wzięcia pożyczki na cudze dane.

Integracja SDZ z aplikacją mObywatel oznacza, że abonenci systemu – a jest ich już ponad tysiąc, w tym większość komercyjnych banków i firm leasingowych – zyskują jednolity kanał wymiany informacji. Użytkownik, który zablokuje dokument w aplikacji, praktycznie w tej samej chwili uniemożliwia jego dalsze użycie w procesach finansowych lub telekomunikacyjnych.

Jak działa zastrzeganie dowodu i paszportu w mObywatelu

Proces został uproszczony do kilku kroków. Po zalogowaniu wystarczy wybrać moduł mDowodu, wskazać rodzaj dokumentu i zatwierdzić zgłoszenie biometrycznym odciskiem palca bądź kodem PIN. Aplikacja w tle łączy się z SDZ, zapisuje wpis oraz wyświetla potwierdzenie obejmujące unikalny numer referencyjny. W każdej chwili można sprawdzić status zastrzeżenia lub – jeśli dokument się odnajdzie – cofnąć blokadę. Operacja odwrotna jest chroniona podwójnym uwierzytelnieniem, aby zapobiec fałszywym odblokowaniom.

Z nowej funkcji mogą korzystać osoby pełnoletnie, które zaktualizowały aplikację do wersji 4.75.0 lub nowszej i aktywowały cyfrowy dowód osobisty. Wprowadzono także ograniczenie czasowe: zgłoszenie utraty w aplikacji nie zastępuje obowiązku osobistego wyrobienia nowego fizycznego dokumentu w urzędzie gminy, co pozostaje wymogiem prawnym.

Nowości dla młodszych użytkowników i przyszłych kierowców

mObywatel Junior, moduł przeznaczony dla osób uczących się, otrzymał cyfrową Kartę Dużej Rodziny. Dzięki temu uczniowie z wielodzietnych rodzin mogą potwierdzać uprawnienia do zniżek w parkach narodowych, komunikacji publicznej czy podczas wyrabiania paszportu wyłącznie za pomocą smartfona. Dokument jest generowany bezpośrednio z bazy Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej, co eliminuje ryzyko okazania nieaktualnej wersji plastikowej karty.

Kolejne udogodnienie to tymczasowe prawo jazdy dla kandydatów, którzy zaliczyli egzamin państwowy. Po pozytywnym wyniku WORD przekazuje dane do systemu CEPiK, a aplikacja natychmiast generuje elektroniczną wersję uprawnienia ważną przez 30 dni. Rozwiązanie skraca czas oczekiwania na fizyczny dokument, co jest szczególnie istotne w okresach urlopowych, gdy wydziały komunikacji notują największe opóźnienia.

Perspektywy rozwoju cyfrowego portfela obywatela

Dążenie do pełnej funkcjonalności cyfrowej tożsamości wpisuje się w unijną inicjatywę European Digital Identity Wallet, której pilotaż rozpoczął się w kilkunastu państwach wspólnoty. Polska deklaruje gotowość do integracji mObywatela z unijnymi usługami transgranicznymi, co w przyszłości ułatwi logowanie do systemów administracji zagranicznej, zdalne otwieranie rachunków bankowych czy podpisywanie umów w całej Europie.

Według danych Kancelarii Prezesa Rady Ministrów aplikację pobrało już ponad 11 mln obywateli. Rozszerzenie o usługę blokowania dokumentów może dodatkowo zwiększyć ten wynik, ponieważ adresuje jedną z najważniejszych obaw użytkowników – szybkie reagowanie na kradzież tożsamości. W planach na kolejne kwartały znalazły się m.in. e-rejestracja pojazdów, cyfrowa legitymacja służb mundurowych oraz funkcja zarządzania zgodami marketingowymi.