Polski portfel cyfrowy mObywatel rośnie w siłę, a jego twórcy jasno deklarują, że do 2026 r. chcą ograniczyć konieczność wizyt w urzędach do absolutnego minimum. Wsparcie płynące z Krajowego Planu Odbudowy oraz z funduszy europejskich dało impuls do prac, które mają wprowadzić aplikację w nową erę: pełnej kompatybilności z regulacjami eIDAS 2, zintegrowanych usług dla biznesu oraz rozwiązań przydatnych w podróży.

Impuls finansowy i ramy strategiczne

Środki z europejskiego Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności – w Polsce dystrybuowane poprzez Krajowy Plan Odbudowy – pokrywają znaczną część kosztów rozbudowy zaplecza technicznego mObywatela. Ministerstwo Cyfryzacji przeznaczyło fundusze głównie na modernizację rejestrów państwowych i opracowanie interfejsów API, które pozwalają aplikacji pobierać dane w czasie rzeczywistym. Dzięki temu mObywatel wpisuje się w unijną strategię „Cyfrowej Dekady 2030”, której filarem jest jednolity system tożsamości elektronicznej.

Efekty inwestycji widoczne są już teraz: czas wdrażania nowych funkcji skrócił się z kilkunastu do kilku miesięcy, a liczba użytkowników przekroczyła 10 mln. Według danych resortu, ponad 65% logowań do usług publicznych odbywa się obecnie przez smartfon – rok wcześniej statystyka ta wynosiła niespełna 50%.

Kluczowe funkcje już dostępne w portfelu obywatelskim

mDowód osobisty: pełnoprawny dokument tożsamości honorowany w instytucjach publicznych i bankach.

Podpis osobisty oraz kwalifikowany: możliwość cyfrowego sygnowania umów, wniosków i pełnomocnictw bez konieczności korzystania z zewnętrznych certyfikatów.

mPrawo jazdy i uprawnienia kierowcy: dane o kategoriach i punktach karnych widoczne w czasie rzeczywistym, pobierane wprost z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców.

Usługa „Firma”: podgląd wpisu w CEIDG, wydruk elektronicznych zaświadczeń i możliwość udostępnienia kontrahentom danych firmy jednym przyciskiem.

mStłuczka: prosty kreator do tworzenia oświadczeń o zdarzeniu drogowym, z automatycznym dołączaniem zdjęć i lokalizacji GPS.

Zastrzeż dokument: funkcja umożliwiająca natychmiastowe zablokowanie dowodu osobistego lub paszportu w razie kradzieży albo zagubienia.

Szkolenia obronne online: moduł e-learningowy opracowany we współpracy z Rządowym Centrum Bezpieczeństwa, oferujący certyfikaty potwierdzające ukończenie kursów.

Nowości zaplanowane na 2026 r.: od Odyseusza po e-biznes

Ministerstwo ogłosiło, że w ciągu ubiegłego roku do aplikacji trafiło 16 nowych dokumentów oraz 20 rozszerzeń usług. Harmonogram na 2026 r. przewiduje kolejny znaczący krok naprzód.

Rejestr podróży w systemie Odyseusz: użytkownik, planując wyjazd zagraniczny, zgłosi trasę i dane kontaktowe, co ułatwi służbom konsularnym wsparcie w razie kryzysu.

Zgłoszenie interwencji do sanepidu: szybkie powiadamianie o zagrożeniach sanitarnych, takich jak skażona żywność czy nielegalne wysypiska, z automatycznym dołączeniem zdjęć i geolokalizacji.

Dyplomy i świadectwa ukończenia studiów: cyfrowy wgląd w bazę POL-on oraz możliwość generowania e-potwierdzeń do pracodawców.

Dostęp do ksiąg wieczystych: kontrola stanu prawnego nieruchomości, wraz z powiadomieniami o wszczęciu nowych wpisów hipotecznych czy służebności.

Integracja z KRS: elektroniczne pobieranie odpisów z rejestru oraz monitorowanie zmian w spółkach, w których użytkownik figuruje jako wspólnik lub prokurent.

Rozszerzenie modułu „Firma”: zakładanie jednoosobowej działalności gospodarczej w całości z poziomu smartfona, wraz z automatycznym uruchomieniem profilu zaufanego i rejestracją do ZUS.

Nowe wnioski paszportowe dla dzieci: system dwustopniowych zgód rodzicielskich realizowanych zdalnie, bez konieczności wizyty w urzędzie paszportowym.

Współpraca europejska i wyzwania techniczne

Polska administracja bierze udział w unijnych projektach pilotażowych portfeli tożsamości cyfrowej, takich jak EU Digital Identity Wallet Consortium. Wymusza to wdrożenie jednolitych standardów kryptograficznych, w tym Formatu Zaufanych Atrybutów (EUDI). Jednocześnie należy zapewnić zgodność z dyrektywą NIS 2 w zakresie cyberbezpieczeństwa, co wiąże się z koniecznością regularnych audytów kodu źródłowego i systemów chmurowych.

Drugim istotnym wyzwaniem jest włączenie samorządów w proces cyfryzacji. O ile ministerialne rejestry są już zintegrowane, o tyle gminne systemy dziedzinowe często korzystają z przestarzałego oprogramowania. W 2024 r. uruchomiono więc program grantowy dla JST na modernizację API, który ma przyspieszyć pełne pokrycie kraju jednolitym standardem usług.

Źródła informacji i dane statystyczne

Dane liczbowe i opisy projektów pochodzą z publicznych raportów Ministerstwa Cyfryzacji, sprawozdań z realizacji Krajowego Planu Odbudowy oraz publikacji Komisji Europejskiej dotyczących strategii „Cyfrowej Dekady 2030”. Uzupełniono je analizą dokumentów eIDAS 2, wytycznych NIS 2 oraz materiałów prasowych GovTech Polska.